Auteur: Lisse Moons

Pauline Van Belegem en Vere Bevernage, twee laatstejaarsstudenten van de bachelor lager onderwijs aan de Hogeschool VIVES, liepen in het voorjaar van 2024 stage op een lagere school in Suriname. Tijdens hun stage maakten ze meerdere keren de ‘Vlaggenparade’ mee en zagen ze de positieve invloed hiervan op de leerlingen. Ze besloten dit onderwerp verder uit te werken voor hun eduSHARE.

De Vlaggenparade

De Vlaggenparade is een moment van samenkomst en samenhorigheid voor de hele school. Leerlingen en leerkrachten verzamelen, maken het stil, zingen het volkslied en beginnen zo samen de dag op een perfecte manier.

Link naar de praktijk in België

Hoewel Pauline en Vere ervan overtuigd zijn dat de Vlaggenparade veel positieve effecten heeft, kwamen ze tot de conclusie dat dit niet haalbaar is in België. In België ontbreekt de plichtsgetrouwheid en nationale verbondenheid die nodig is voor zo’n ceremonie. Wat ze echter wel meenemen uit hun ervaring, is het belang van samenhorigheid en het plezier van gezamenlijke activiteiten.

1. Prentenboek van de maand
   Elke week komen alle klassen samen om een prentenboek grondig te bespreken. Vervolgens gaan de leerlingen terug naar hun klas en werken ze één week of zelfs een hele maand rond dit prentenboek. Dit hoeft niet dagelijks te gebeuren, maar het mag zeker besproken worden.
   
   De leerkracht kan het verhaal opnieuw voorlezen en de betekenis ervan bespreken. Daarna bedenken de leerlingen samen met de leerkracht activiteiten rond het boek, zoals knutselwerken, toneelstukken of tekeningen. Aan het einde van de maand komt iedereen weer samen om te bespreken wat ze gedaan hebben, wat zorgt voor verbondenheid tussen de leerlingen en de verschillende klassen.
   
   
2. Voorwerp van de maand
   Dit concept lijkt op het vorige, maar dan met een voorwerp. Alle klassen krijgen een voorwerp, zoals een bloempot, een houten lepel of een handdoek, waarmee ze aan de slag gaan.
   
   Bijvoorbeeld, kleuters kunnen de bloempot schilderen en er bloemen in planten. Leerlingen van het eerste leerjaar kunnen creatief aan de slag met het woord ‘bloempot’. Het zesde leerjaar kan een grote vogelverschrikker maken voor in de tuin. Aan het einde van de maand presenteren de klassen hun creaties aan elkaar.
   
   
3. Een lied aanleren
   Kleuters leren allemaal hetzelfde lied op hun eigen niveau. Aan het einde van de week zingen ze dit samen. Dit bevordert de energie en samenhorigheid tussen de verschillende klassen en laat de school als geheel groeien.

Hieronder leggen Pauline en Vere uit hoe hun eduSHARE tot stand kwam

In het voorjaar van 2023 trokken Barbara Vauterin en Lisa-Marie Deman, twee laatstejaarsstudenten van de bachelor lager onderwijs aan de Hogeschool VIVES naar Durban in Zuid-Afrika. Daar liepen ze drie maanden stage aan de Mthombeni Primary school. 

eduSHARE pioniers

Aangezien zij één van de pioniersstudenten zijn en de eduSHARE flow nog verder ontwikkeld zal worden, trok team eNSPIRED samen met Justine Pillaert, lerarenopleider aan de Hogeschool VIVES, naar Zuid-Afrika om Barbara en Lisa-Marie te ondersteunen bij het maken van hun eduSHARE.

In onderstaande video vertellen Barbara en Lisa-Marie hoe hun eduSHARE tot stand is gekomen. 

Meertaligheid in Zuid-Afrika

Na enkele weken op hun stageplek kwamen Barbara en Lisa-Marie erachter dat de manier waarop ze in Zuid-Afrika met taal omgaan toch anders is dan bij ons.

Zuid-Afrika telt maar liefst elf officiële talen. Naast het Engels, dat voornamelijk in het openbare leven wordt gebruikt, zoals in de media, in de politiek etc., bestaan er dus nog tien andere talen: Zuid-Ndebele, Noord-Sotho, Zuid-Sotho, Swazi, Tsonga, Tswana, Venda, Xhosa, IsiZulu en Afrikaans. Een land dus met een meertalige context.

Engels en Afrikaans wordt zo goed als over het hele land gesproken maar voor veel inwoners is dit niet hun eerste taal of thuistaal. In KwaZulu-Natal bijvoorbeeld, de provincie waar Barbara en Lisa-Marie stage liepen, is de thuistaal van de meeste inwoners IsiZulu.

Omdat ze er in Zuid-Afrika in geloven dat een goede beheersing van de thuistaal ervoor zorgt dat leerlingen beter leren, geven leerkrachten in de eerste drie jaren van het lager onderwijs les in de thuistaal van de leerlingen. Hoewel er nadien nog steeds ruimte is voor de thuistaal in de klas is de instructietaal vanaf het vierde leerjaar Engels.

eduSHARE-video over thuistaal in de klas

Over de integratie van de thuistaal op school en de taalswitch in het vierde leerjaar valt heel wat te zeggen. Met wat extra ondersteuning van het eNSPIRED-team, hun docent aan de hogeschool en een videomaker, interviewden ze enkele leerkrachten, de schooldirecteur en een onderwijsexperte over dit onderwerp. Het resultaat kan je hieronder bekijken.

Deze eduSHARE is ontwikkeld door Lise Delbeke en Febe Deschrevel, twee laatstejaars studenten van de educatieve bachelor secundair onderwijs wiskunde en economie aan de Hogeschool VIVES. Tijdens hun stage aan een secundaire school in Rwanda interviewden ze vier studenten over hoe er bij meisjes meer interesse kan gewekt worden om in het technisch onderwijs te gaan.

Benieuwd hoe je deze eduSHARE kan gebruiken in de opleiding?

Hanne De Petter en Elena Bullaert, twee laatstejaars studenten van de bachelor lager onderwijs aan de Arteveldehogeschool trokken in het voorjaar van 2023 op internationale stage naar Cambodja. Om ervoor te zorgen dat dit geen individuele ervaring bleef, vroegen we hen om een eduSHARE te ontwikkelen. 

Website over respect in de klas 

Tijdens hun stage aan de lagere school in de stad Kampot raakten ze geïnspireerd door de manier waarop Cambodjanen omgaan met de waarde ‘Respect’. Ze merkten al snel hoe respect een belangrijke rol speelt in het dagelijkse leven van de studenten en de Cambodjanen in het algemeen. ‘We zijn ervan overtuigd dat we in België veel kunnen leren van de manier waarop er in de Cambodjaanse klassen omgegaan wordt met de waarde ‘Respect”, aldus de studenten. 

Ze ontwikkelden een website waarop je allerlei informatie kan vinden over hoe respect zichtbaar is in de klassen van het Cambodjaanse basisonderwijs. Daarnaast interviewden ze enkele Cambodjaanse student-leerkrachten waarmee ze samen aan teamteaching deden. Ze organiseerden een gesprek met hen rond de invulling van de waarde ‘respect’ in Cambodja.

Verder zetten ze je graag zelf eens aan het denken over hoe jij dit zou kunnen inzetten in jouw eigen klasomgeving. 

Marjolein Guldentops en Ciska Lecluse liepen een duo-stage in de kleuterklassen van de Kamwala Primary school in Serenje, Zambia. Hun eduSHARE is een product of spel (dobbelstenen) dat toelaat om zowel inhoudelijke diversiteit, kennis als vaardigheden te testen en te versterken. Het spel is heel gevarieerd, vooral omdat je bij het gooien van de dobbelstenen (telkens een mix van een onderwerp, een lichaamsdeel en een opdracht) een brede waaier aan uitdagingen krijgt. Dit creatieve spel kan zelf gemaakt worden (eventueel met gerecupereerd materiaal) en heeft een zeer universeel karakter. Het is een didactisch instrument voor leerkrachten, eerder dan een product dat de eigen opleiding ‘internationaliseert’.

Emile Vanassche deed zijn stage in Cambodja en liep samen met drie Cambodjaanse medestudenten en een Vlaamse collega stage in de school Pithnou in Battambang. Emile ontwierp een spel waarbij studenten uitgedaagd worden zich in te leven in een nieuwe onderwijscontext. Enerzijds kan het spel dienen ter voorbereiding van een internationale stage; anderzijds laat het spel ook toe om terug te blikken en te reflecteren over de stage en de veranderingsprocessen die het heeft teweeggebracht. Deze eduSHARE is origineel is, af als product, met duidelijke instructies en heel inzetbaar en bruikbaar voor vertrekkende studenten.